Godło Polski

Czym jest dezpozyt notarialny? Co wolno przechowywać u notariusza?

Na początku należy zaznaczyć, że nie tym samym, co depozyt sądowy. Ten drugi to sposób zwolnienia się dłużnika od świadczenia, który prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania. Depozyt notarialny to przechowywanie określonych przez ustawę przedmiotów przez notariusza.

Artykuły 106 i 108 Prawa o notariacie określają, jakie przedmioty kwalifikują się w jakich sytuacjach. Chociaż depozyt notarialny nie jest tym samym, co sądowy, to jednak zdarza się, że skorzystanie z niego oznaczać będzie zabezpieczenie wierzyciela zgodnie ze sporządzonym notarialnym tytułem egzekucyjnym. Czasem depozyt notarialny spełnia funkcje depozytu sądowego.

Co może być złożone w depozycie notarialnym?

Aby dowiedzieć się, które przedmioty można przechowywać u notariusza, sięgnąć należy do artykułów 106 i 108 Prawa o notariacie. Zgodnie z nimi, w depozycie notarialnym złożone mogą być:

  • wszelkiego rodzaju dokumenty, także w kopertach zamkniętych,
  • informatyczne nośniki danych, zabezpieczone w odpowiedni sposób,
  • papiery wartościowe,
  • pieniądze w walucie polskiej lub obcej.

Chociaż lista nie wydaje się długa, w przypadku każdego z tych przedmiotów nasuwają się liczne pytania. Przykładowo, prawo uznaje wszelkiego rodzaju dokumenty jako odpowiednie do depozytu – czym jednak dokładnie jest dokument? W związku z tym warto pochylić się na poszczególnymi kategoriami.  

Dokumenty w depozycie notarialnym

Zgodnie z Kodeksem cywilnym, dokumentem jest nośnik informacji umożliwiający zapoznanie się z jej treścią. Oznacza to, że także informatyczny nośnik informacji będzie w świetle Kodeksu cywilnego dokumentem. To z kolei jest problematyczne jeżeli chodzi o regulację dotyczącą depozytu notarialnego. Zgodnie z nią z jednej strony notariusz może przechowywać wszelkie dokumenty, z drugiej zaś kiedy przychodzi do informatycznych nośników informacji, stawiane są konkretne wymagania dotyczące formatu zapisu. Należy wywnioskować, że zgodnie z artykułem 106 rzeczywiście wszelkie dokumenty mogą być przedmiotem depozytu notarialnego, przy czym dokumenty elektroniczne muszą być na nośnikach danych i w formie zapisu przewidzianych przez ustawę.

Dokumenty elektroniczne w depozycie notarialnym

Jak zatem wynika z powyższego akapitu, Prawo o notariacie wprowadza dodatkowe wymagania względem dokumentów elektronicznych. Muszą one: 

  • być oznakowane w sposób pozwalający na jednoznaczną identyfikację;
  • być przystosowane do przenoszenia pomiędzy urządzeniami odczytującymi;
  • być dostosowane do przechowywania w temperaturze 18-22°C przy wilgotności względnej 40-50%.

Dodatkowo dokumenty elektroniczne muszą być możliwe do wiernego odczytania danych w urządzeniach produkowanych przez różnych producentów, właściwych dla danego typu nośnika. Jeżeli chodzi o oznakowanie, informatyczny nośnik informacji zawierać powinien nazwę podmiotu przekazującego do depozytu, tytuł określający zawartość nośnika, datę wykonania zapisu, informację o tajności, wskazanie odpowiednie oprogramowania. Dane na takim dokumencie nie mogą być zaszyfrowane.

Papiery wartościowe w depozycie notarialnym

Papiery wartościowe rozumiane być powinny jako:

  • akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks spółek handlowych, prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego,
  • inne zbywalne prawa majątkowe, które powstają w wyniku emisji, inkorporujące uprawnienie do nabycia lub objęcia papierów wartościowych określonych w powyższym podpunkcie, lub wykonywane poprzez dokonanie rozliczenia pieniężnego, odnoszące się do papierów wartościowych określonych w powyższym podpunkcie, walut, stóp procentowych, stóp zwrotu, towarów oraz innych wskaźników lub mierników (prawa pochodne).

Notariusz przechowywać może takie papiery wartościowe, które mogą być przez niego fizycznie posiadane.

Pieniądze w depozycie notarialnym

Chociaż każdy wie, czym są pieniądze i do czego służą, wcale nie jest łatwo je zdefiniować. W omawianym przypadku pieniądze należy rozumieć jako walutę polską (banknoty i monety będące prawnym środkiem płatniczym) oraz waluty obce. I w przypadku pieniędzy, i papierów wartościowych, notariusz nie ma prawa nimi zarządzać. Zgodnie z ustawą, wzięcie pieniędzy lub papierów wartościowych w depozyt możliwe jest tylko „w związku z dokonywaną w jego kancelarii czynnością”, które to pojęcie nie jest jasne. Rozumieć jednak należy, że chodzi o wszelkie czynności dokonywane przez notariusza w trybie Prawa o notariacie.

Wróć do bloga